Laparoskopi  pelvik yapıların görüntülenebildiği ve jinekolojik hastalıkların tanısının konup laparotomisiz pelvik cerrahi uygulanabildiği bir transperitoneal endoskopik tekniktir.

Birçok laparoskop 5-10 mm çaplıdır ve 180 derece görüş açısına sahiptir. Enstrümanın 25 cm. üzerinde efektif uzunluğu vardır ve bir fiberoptik ışık kaynağıyla birlikte kulanılır. Vizualizasyonu arttırmak için abdominal duvarın distansiyonu peritoneal kaviteye CO2 verilerek sağlanır. Pnömatik insuflatör kullanımıyla, sürekli gaz miktarı, basıncı ve akım hızı monitorize edilir. Gözlem için kullanılan ekipmana ek olarak; biopsi, koagülasyon, aspirasyon, manipulasyon enstrümanları ve bunların kanülleri de vardır. CO2 ya da Nd:YAG laser laparoskopla birlikte kullanılabilir. Laparoskop, diagnostik ve operatif jinekolojik işlemlerde paha biçilmez bir araç haline gelmiştir. Bununla birlikte, kullanımı uzmanlık gerektirir ve komplikasyonlarını bilen bir cerrahın uygulaması yararlıdır. Laparoskopik işlemler küçük insizyonlar yoluyla yapılan "majör" intraabdominal operasyonlardır.

Bu teknik hızlı uygulanabilir, morbidite oranı düşüktür, iyileşme süresi kısadır ve daha az personel ve medikal bakım gereçleri gerektirir. Birçok olguda laparos¬kopi, jinekolojik problemlerin tanı ve tedavisinde laparotominin yerini almıştır. Oldukça ucuzdur ve ayakta uygulabilen bir işlemdir.

Nezaman laparoskopi yapılmalı?

İndikasyonlar, klinisyenin deneyimiyle artar ve teknik olanaklar da daha komplike işlemlere zemin hazırlar.

A-Tanı:

1. Ovarian, tubal ve uterin kitlelerin ayırıcı tanısı örn. ektopik gebelik, over kis¬ti, salpingitis, myoma, endometriosis, tüberküloz.
2. Pelvik ağrı, örn. olası adezyonlar, endometriosis, ektopik gebelik, torsiyone ya da kanamalı over kisti, salpingitis, apendisit, psikojenik pelvik ağrı.
3. Karaciğer hastalıkları, örn. neoplazi, hepatik siroz, splenomegali.
4. Genital anomaliler, örn. ovarian disgenesis, uterin gelişim anomalileri.
5. Ascites, örn. over hastalıkları ve siroz¬da.
6. Olası over kökenli sekonder amenore, örn. polikistik over hastalığı, arhenoblastom.
7. Penetran ya da nonpenetran abdominal travma sonrasında pelvik injuriler.
8. Hodgkin hastalığının ve lenfomaların evrelemesi.
9. Gizli kanserin tanısı.

B- DeÄŸerlendirme:

1. İnfertilite, örn. tubaların açıklık kontrolu
2. "İkinci bakış", tubal cerrahi ya da endometriosis tedavisi sonrasında.
3. Pelvik ve abdominal travma deÄŸerlendirmesi.
4. Mesenter trombozu için cerrahi sonrasında viabilitenin değerlendirilmesi.
5. Lenfografi sonrasında pelvik nodların gözlenmesi.
6. Sitolojik çalışma için peritoneal yıkama.
7. Peritoneal kültür.
8. Uterin perforasyonunun deÄŸerlendirilmesi.

C-Tedavi:

1. Tubal sterilizasyon: a) Elektrik: Unipolar ya da bipolar teknik, b) Mekanik: Silastik bantlar, silastik halkalar, metal klipsler.
2. Adezyolisis (lazer ya da termal koterle).
3. Endometriosis fulgurasyonu (laser ya da termal koterle)
4. Küçük uniloküler over kistinin ya da kültür sıvısının aspirasyonu.
5. Kayıp IUD'nin çıkartılması.
6. Uterosakral ligament denervasyonu.
7. Ektopik gebelik tedavisi.
8. Myomektomi.
9. Fimotik fimbria için salpingostomi.
10. Tuboplastik araçların çıkarılması.
11. IVF için ovum aspirasyonu.
12. GIFT (Gamet Intrafallopran transfer).
13. Overin mini-wedge rezeksiyonu.
14. Tümör, karaciğer, over, dalak, omentum v.b. biopsisi.
15. Radyoterapi için intraperitoneal klip yerleştirilmesi.